Εξώφυλλο του "Αλλόκοτες Ιστορίες με Φαντάσματα"

Σεπτέμβρης του ‘26. Έκθεση (φεστιβάλ) βιβλίου στο Πεδίο του Άρεως. Πήγα αυτή τη φορά χωρίς λίστα, με καλή παρέα και διάθεση (την Μ.). Όπως συνήθως θα έψαχνα για μικρά βιβλία από εκδότες που εμπιστεύομαι. Στο περίπτερο των εκδόσεων Κίχλη μου τράβηξε την προσοχή αυτό το βιβλιαράκι. Το μέγεθος ήταν το κατάλληλο, το θέμα ενδιαφέρον: τρεις μικρές, πολύ μικρές, αλλόκοτες ιστορίες. Γερμανοί συγγραφείς και οι τρεις (τελευταία αναζητώ να διαβάσω γερμανική λογοτεχνία), τέλη 1800 με αρχές 1900, μάλιστα η μια ιστορία από τον Τόμας Μανν. Θα ήθελα πολύ να καταφέρω να διαβάσω κάποια στιγμή το σημαντικότερο έργο του, το Μαγικό Βουνό, αλλά φοβάμαι ότι αν το πάρω θα κάτσει χρόνια στη βιβλιοθήκη αδιάβαστο. Οπότε είπα να συμβιβαστώ με κάτι πιο προσιτό.

Πρώτα διάβασα την ιστορία του Μανν, “Το Ερμάριο” (Der Kleiderschrank). Υποβλητική ατμόσφαιρα από τις πρώτες σελίδες. Σα να με πήρε ένα μαγικό χέρι και να με έβαλε μέσα στη νύχτα και στα υγρά σκοτεινά σοκάκια της άγνωστης πόλης που ο ήρωας περιδιαβαίνει. Έμαθα και ποιος ήταν ο Χόφμαν (E.T.A Hoffmann) από μια αναφορά του. Το διήγημα εξελίσσεται μελαγχολικά και σε αφήνει να σκέφτεσαι αν ήταν αλήθεια ή όνειρο… Πολύ μπροστά από τον Λιντς.

Μετά (από μέρες) συνέχισα με το πρώτο διήγημα, “Πολεμική Ιστορία” του Hugo von Hoffmannsthal (θα το έγραφα ελληνικά, αλλά χάνει). Μια ίλη (έφιππη) προήλαυνε. Το διήγημα επικεντρώνεται σε 4 διαφορετικά περιστατικά μιας ομάδας της ίλης με επικεφαλής τον Λέρχ. Τα περιστατικά τα αναφέρω εδώ σαν τίτλους: η Βούιτς, οι σκύλοι και η γυναίκα που διέσχισε το δρόμο, η εμπλοκή στο χωριό, ο ίδιος απέναντί του. Αργή διήγηση, επιτηδευμένες περιγραφές. Δε με είχε συνεπάρει μέχρι το τέλος γιατί απλά δεν υπήρχε εξέλιξη στην πλοκή. Εκεί όμως ένα ανεξήγητο περιστατικό μου δημιούργησε τεράστια απορία. Τί; Γιατί; Αναζήτησα πηγές για να το καταλάβω καλλίτερα. Το διήγημα αν και όχι από τα γνωστότερα της εποχής είναι γεμάτο συμβολισμό και πολλαπλές ερμηνίες. Προσφέρεται για λογοτεχνική ανάλυση, αν και η χρήση της γλώσσας δεν ήταν ιδιαίτερη, τουλάχιστον στα ελληνικά. Ίσως να είχε σημασία και η μετάφραση.

Και τέλος “Το Ημερολόγιο της Ρεδεγόνδας” του Σνίτσλερ. Το μικρότερο, αλλά και το πιο περίεργο, λογοτεχνικά λιγότερο, αλλά περισσότερο ονειρικό από τα προηγούμενα. Αυτό που μου έκανε εντύπωση είναι ότι, ό,τι παράλογο και αν περιγράφτηκε εκεί, υπάρχει τρόπος να το εξορθολογίσεις και να το ζήσεις.

Αναρωτήθηκα με τι κριτήριο ο εκδότης διάλεξε αυτές τις 3 μικρές ιστορίες μαζί. Το επίμετρο, πολύ διεξοδικό, απάντησε αυτή την ερώτηση: Ήταν και οι τρεις αντικείμενο μελέτης ενός Γερμανού φιλόλογου το 1994. Επιπλέον, το επίμετρο, έκανε τα κείμενα πιο προσβάσιμα και τα εκτίμησα ακόμα περισσότερο.

Συνολικά πολύ ενδιαφέρουσα συλλογή, σε προκαλεί να αναζητήσεις περισσότερα και να εξηγήσεις τι διάβασες. Και σου ανοίγει ορίζοντες για να διαβάσεις κάτι ακόμα περισσότερο, όπως Ε.Τ.Α Hoffmann.